Bijensterfte, oorzaken en gevolgen

The European Commission has decided to ban three neonicotinoid insecticides. These chemicals can harm honeybees, according to a large body of scientific evidence, so the European Environment Agency (EEA) commends the precautionary decision to ban them.
Read full EEA highlight:
http://www.eea.europa.eu/highlights/neonicotinoid-pesticides-are-a-huge

Vrijdag 5 april 2013 verscheen het rapport van de Britse parlementaire enquette naar de misstanden bij de toelating van neonicotinoide insecticiden. Het parlementaire onderzoek waarin in uren lange zittingen gericht op waarheidsvinding tal van wetenschappers en industriemensen stevig aan de tand gevoeld zijn komt tot heldere conclusies. Er zijn grote redenen tot zorg dat het grootschalig gebruik van neonicotinoiden bijdraagt aan de sterke achteruitgang van wilde bestuivende insecten en bijdraagt aan de toegenomen problemen in de hongingbijenhouderij. Met de toelating is veel mis en de recente veldstudie waarmee Dr. Helen Thompson van Food and Environment Research Agency de eerdere veldstudie van Whitehorn ea (2012) (naar de lange termijn effecten van imidacloprid op het aantal koninginnen per hommelvolk) onderuit dacht te halen, is wetenschappelijk ver beneden de maat. De bevindingen van Whitehorn dat imidacloprid bij normaal toegelaten gebruik zeer schadelijk is voor hommels, blijven overeind.

Belangrijkste aanbeveling, unaniem gedragen door alle partijen in het lagerhuis :
Per 1 januari 2014 moeten imidacloprid, clothianidine en thiamethoxam in Engeland voorlopig worden verboden in voor bijen aantrekkelijke gewassen. Alle toelatingen voor particulier gebruik moeten per direct ingetrokken. De Britse regering moet zich daarnaast inzetten voor een Europees verbod.

[PERSBERICHT partij voor de dieren]
Neonicotinoïden brengen bijen in gevaar
Partij voor de Dieren wil onmiddellijk verbod op gevaarlijke bestrijdingsmiddelen

Den Haag, 16 januari 2012 - Na een jarenlange discussie over de oorzaken van bijensterfte concludeert ook de Europese Voedsel- en Warenautoriteit dat neonicotinoïden, een zeer giftig landbouwgif, een acuut en ernstig gevaar zijn voor de gezondheid van bijen. De Partij voor de Dieren wil dat deze middelen per direct van de markt worden gehaald.

Abstract: There has been recent interest in the threat to bees posed by the use of systemic insecticides. One concern is that systemic insecticides may translocate from the soil into pollen and nectar of plants, where they would be ingested by pollinators. This paper reports on the movement of two such systemic neonicotinoid insecticides, imidacloprid and thiamethoxam, into the pollen and nectar of flowers of squash (Cucurbita pepo cultivars “Multipik,” “Sunray” and “Bush Delicata”) when applied to soil by two methods: (1) sprayed into soil before seeding, or (2) applied through drip irrigation in a single treatment after transplant. All insecticide treatments were within labeled rates for these compounds. Pollen and nectar samples were analyzed using a standard extraction method widely used for pesticides (QuEChERS) and liquid chromatography mass spectrometric analysis. The concentrations found in nectar, 10±3 ppb (mean ± s.d) for imidacloprid and 11±6 ppb for thiamethoxam, are higher than concentrations of neonicotinoid insecticides in nectar of canola and sunflower grown from treated seed, and similar to those found in a recent study of neonicotinoids applied to pumpkins at transplant and through drip irrigation. The concentrations in pollen, 14±8 ppb for imidacloprid and 12±9 ppb for thiamethoxam, are higher than those found for seed treatments in most studies, but at the low end of the range found in the pumpkin study. Our concentrations fall into the range being investigated for sublethal effects on honey bees and bumble bees.

Op 3 oktober 2011 vernietigde de Franse "Raad van State" (Le Conseil d'Etat, de hoogste bestuursrechter) het toelatingsbesluit 2010 voor Cruiser 350, een gewasbeschermingsmiddel van Syngenta met als werkzame stof Thiamethoxam, een insectenzenuwgif uit de neonicotinegroep. In insecten en planten wordt thiamethoxam omgezet in clothianidine, een ander zeer omstreden neonicotine (Nauen et al., 2003). De zaak was aanhangig gemaakt door Union Nationale de l'Apiculture Française (UNAF), de grootste Franse imkerbond. De rechter heeft nu geoordeeld dat niet vaststaat dat deze middelen veilig zijn voor bijen en dat voorlopige toelating in afwachting van vollediger onderzoek illegaal is. Daarmee is tevens vastgesteld dat feitelijk niet voldaan is aan de Europese toelatingseisen waardoor de uitspraak ook voor andere landen gevolgen kan hebben.

Geachte Voorzitter,

Per brief (Kamerstukken II 2010/11, 32 372, nr. 46) heb ik u op 22 maart jl. laten weten dat het College voor de toelating van gewas­beschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) het verzoek van de Kamer inzake de herbeoordeling van neonicotinoiden op de effecten voor bijen uitvoert.

De voor bijen zeer schadelijke insecticiden uit de neonicotine-groep (ondermeer imidacloprid, thiamethoxam, clothianidine en thiacloprid) zijn in Nederland zeer ruim toegelaten. Een overzicht van de gewassen en teelten waar het wordt gebruikt is hier te vinden:

On 24 Jan 2011, The National Union of French Beekeeping (UNAF) announced victory at the Council of State for France, against authorization of the pesticide CRUISER® (active substance: thiamethoxam). UNAF requested the cancellation of three annual decisions to allow CRUISER 350, and the condemnation of the Ministry of Agriculture, at a Special Public Hearing of the Council of State of France.